Ons lichaam is gemaakt om te overleven. Het zenuwstelsel speelt daarin een centrale rol. Zodra het gevaar detecteert, schakelt het automatisch over naar een overlevingsstand: vechten, vluchten of bevriezen. Dat gebeurt razendsnel en volledig onbewust.
Stel je voor:
Je wordt achterna gezeten door een groot, gevaarlijk dier. Op dat moment ga je niet rustig ademhalen, reflecteren of “even voelen wat er speelt”. Je lichaam maakt adrenaline aan, je hartslag gaat omhoog, je focus versmalt. Alles in jou is gericht op overleven. En dat is maar goed ook. Maar wat als dat ‘gevaar’ geen dier is, maar:
– je baas
– een moeilijke relatie
– voortdurende prestatiedruk
– geldzorgen
– het nieuws
– een (oude) ervaring die nooit echt verwerkt is
Dan blijft datzelfde overlevingssysteem aan staan; dagen, soms maanden of zelfs jaren. Het lichaam blijft alert, terwijl het gevaar allang niet meer acuut is. En dát is waar veel klachten ontstaan.
Wat er gebeurt als je zenuwstelsel langdurig onder spanning staat
Wanneer het zenuwstelsel te lang in een overlevingsstand blijft, raakt het systeem overbelast. Ontspannen voelt dan niet veilig meer, maar juist onwennig of zelfs bedreigend.
Dit kan zich uiten in:
– aanhoudende spanning of onrust
– angstklachten of paniek
– overprikkeling
– vermoeidheid of burn-out
– sombere gevoelens
– emotionele reacties die “te groot” voelen
– het gevoel vast te zitten of de controle kwijt te zijn
Veel mensen begrijpen rationeel wel wat er aan de hand is. Ze hebben gesprekken gevoerd, boeken gelezen, ademhalingsoefeningen geprobeerd of coaching gevolgd. Maar toch verandert er weinig. Niet omdat ze niet willen. Maar omdat hun zenuwstelsel nog niet veilig staat.
Zolang het lichaam in vecht-, vlucht- of bevriesstand zit, is het simpelweg niet ontvankelijk voor inzichten, adviezen of verandering.
Wat is de GAN-methode?
GAN staat voor Guided Affective Neuroregulation. De GAN-methode is een lichaamsgerichte methode die zich volledig richt op het kalmeren van het zenuwstelsel. In plaats van praten, analyseren of herbeleven, werken we direct met hoe spanning en onveiligheid in het lichaam zijn opgeslagen. Het doel is om het zenuwstelsel weer het signaal te geven: het is veilig nu.
Dit gebeurt via een zachte en rustige aanpak;
– zonder langdurige gesprekken.
– zonder opnieuw door heftige ervaringen heen te moeten.
Deze techniek is gebaseerd op neurowetenschappelijke inzichten hoe het brein en het autonome zenuwstelsel samen emoties reguleren.
De GAN-methode maakt gebruik van kleine, zorgvuldig gekozen elementen uit onder andere:
– EMDR
– Cognitieve gedragstherapie (CGT)
– Memory reconsolidation
– Somatic Experiencing
– Polyvagaaltheorie
– Affectieve neurowetenschap
– Autonome zenuwstelselregulatie
Door deze combinatie op de juiste manier toe te passen ontstaat een nieuwe, kalme associatie in het zenuwstelsel, waardoor spanningen en oude stressreacties afnemen. GAN is geen losse oefening, maar een begeleide interventie gericht op het kalmeren en reguleren van het zenuwstelsel, zodat verdere begeleiding effectiever kan zijn.
Wat doet de GAN-methode?
Wanneer het zenuwstelsel tot rust komt:
– neemt spanning af
– wordt de ademhaling rustiger
– zakt de innerlijke onrust
– voelt het lichaam minder alert
– ontstaat er meer ruimte in hoofd en lijf
Mensen ervaren vaak meer helderheid, stabiliteit en rust. Niet omdat “alles ineens opgelost is”, maar omdat het lichaam niet langer continu in overlevingsstand staat. En dát maakt een wereld van verschil.
In combinatie met coaching of therapie
Volg je al een coaching- of therapietraject? Dan kan de GAN-methode een waardevolle aanvulling zijn.
Wanneer het lichaam rustiger is, kan verdere begeleiding:
– beter worden opgenomen
– effectiever zijn
– duurzamer resultaat geven
De GAN-methode is geen vervanging van coaching of therapie, maar een (eerste) stap die ervoor zorgt dat verdere begeleiding vaak prettiger en effectiever verloopt.
Sta je op een wachtlijst voor coaching, therapie of andere hulp en merk je dat de spanning ondertussen oploopt? Dan kan de GAN-methode in de tussentijd helpen om het zenuwstelsel te kalmeren en wat rust en ademruimte te creëren. Het is geen vervanging van verdere begeleiding, maar kan ondersteuning en verlichting bieden totdat je start met jouw coaching- of therapietraject.
Voor wie is de GAN-methode geschikt?
De GAN-methode is geschikt voor mensen die merken dat ze:
– vastlopen in spanning, stress of angst
– “alles al geprobeerd hebben”
– begrijpen wat er speelt, maar het niet voelen veranderen
– moeite hebben met ontspannen
– het gevoel hebben continu alert te zijn
De methode is ook geschikt voor enkelvoudige angsten zoals bijvoorbeeld angst voor vliegen, de tandarts of spinnen. Of specifieke gebeurtenissen of herinneringen die maar niet loslaten.
Twijfel je of deze methode bij jou past? Dan denk ik graag met je mee.
Gemiddeld zijn 1-4 sessies voldoende. Dit is afhankelijk van hoe lang jouw lichaam al in het oude patroon zit en hoe snel het de rust weer oppakt.
Nee. Je hoeft niet opnieuw door pijnlijke herinneringen heen. We werken alleen met het gevoel dat nú aanwezig is, en dat is voldoende om de oude emotionele lading los te koppelen.
Je blijft de hele tijd bij bewustzijn. De meeste mensen ervaren direct rust, ontspanning of ontlading in hun lichaam. Soms merk je dat het even “beweegt van binnen”, alsof je lichaam iets aan het verwerken is — dat is juist het verwerkende effect.
Vaak voel je direct meer rust, helderheid of opluchting. In de dagen erna kan je lichaam nog wat “naschommelen”, dat hoort bij de integratie. Je brein kan dan een beetje “in de war” zijn. Dit komt omdat het gewend is aan het oude patroon en ruimte maakt voor het nieuwe gevoel of emotie. Je kunt vermoeider zijn of emotioneler. Het kan ook zijn dat je intensiever droomt. Dit is geen reden tot zorgen, het wil zeggen dat je lichaam aan het verwerken is. Geef jezelf dan rust; daarna stabiliseert het vanzelf binnen 48 tot max 72 uur.
Ja, maar daarbij pakken we het wel voorzichtig aan. De methode kan trauma helpen verwerken, maar altijd stap voor stap en pas wanneer iemand zich veilig en stabiel voelt. Bij zware of complexe trauma’s werk ik in samenwerking met andere zorgverleners of trauma-therapeuten.
De kosten voor deze methode worden helaas niet vergoed door het ziekenfonds. Wij hopen dat hier uiteraard verandering in komt, maar vooralsnog is dit helaas niet het geval.
